Identyfikacja przedmiotu wyceny posiada szczególne znaczenie w przypadku wartości niematerialnych i prawnych.
Proces identyfikacji stanowi pierwszy krok na drodze do ustalenia warunków informacyjnych wyceny, standardu wartości i dostępnych metod wyceny. W wyniku tego procesu uzyskujemy szczegółowy opis dóbr niematerialnych z wyszczególnieniem takich cech jak::
- transferowalność (np.: certyfikat, którego nie można przenieść na drodze transakcji kupna sprzedaży). Taki certyfikat można jednak „transferować” jako składnik podmiotu gospodarczego i tylko w takim przypadku będzie posiadać samoistną wartość. Podobnie, nie w każdym przypadku istnieje możliwość transferu know-how . Przykładowo, gdy właściciel know-how nie posiada konkretnych rozwiązań umożliwiających przekazanie wiedzy innym osobom),
- unikalność (np.: nie istnieją porównywalne dobra niematerialne lub pola eksploatacji w świetle obowiązujących zasad analizy porównawczej. Ogranicza to zastosowanie w wycenie analizy porównawczej i wiarygodność metod wyceny bazujących na podejściu rynkowym,
- okres użyteczności (np.: okres generowania pożytków finansowych). W przypadku patentu okres ograniczony datą wygaśnięcia ochrony i/lub tempem postępu technicznego. Okres nieograniczony w przypadku wartościowych marek firmowych,
- elastyczność (np.: w umowie licencyjnej można zapisać możliwość reagowania na prawdopodobne zdarzenia przyszłe). Elastyczność realizowana jest przykładowo poprzez klauzule umowne o charakterze opcji realnych, czyli praw z których można skorzystać na określonych warunkach),
- złożoność (np.: złożoność, trudność rozgraniczenia strumienia przyszłych pożytków generowanych przez określone składniki portfela wartości niematerialnych i prawnych). Cecha ta ujawnia się szczególnie gdy składniki portfela IP generują liczne efekty synergiczne,
- pola eksploatacji (np.: istniejące aktualnie lub potencjalne nisze rynkowe, ograniczenia w zakresie użytkowania – terytorialne, podmiotowe, ilościowe i.t.p.),
- sytuacja prawna (np.: istniejące aktualnie lub potencjalne roszczenia ze strony osób trzecich, sposób i zakres ochrony prawnej oraz organizacyjnej know-how itp.). Zagadnienia prawne są bardzo istotne w procesie projektowania modeli finansowych dla potrzeb wyceny.
Błędy na etapie identyfikacji wartości niematerialnych skutkują niewłaściwym doborem metod i całkowitą nieprzydatnością wyniku wyceny.
Jeżeli interesuje cię ta tematyka, przeczytaj Wartość a cena, Wycena IP dla potrzeb procesowych, Ustalenie wyniku wyceny
