Metoda RRFR do ustalenia stawki opłat licencyjnych, gdy CTM zawodzi.

Stawkę opłat licencyjnych można ustalić na różne sposoby, zależnie od tego, czy istnieją dane dotyczące porównywalnych, niekontrolowanych transakcji. W pierwszym roku zwykle stosujemy metodę porównawczą w podejściu rynkowym CTM (Comparable Transaction Method). W tym celu korzystamy z komercyjnych baz danych licencyjnych lub transakcji M&A.

Wobec braku danych porównawczych dopuszczalne jest zastosowanie „technik wyceny” w podejściu dochodowym. Do takich metod należy metoda RevRFR (Reverse Relief From Royalty).

W każdym przypadku przeprowadzane są następujące działania:

• Identyfikacja wycenianego IP oraz jego pól eksploatacji
• Analiza umowy licencyjnej i roli stron transakcji (funkcje, aktywa, ryzyko)
• Oszacowanie roli IP i innych aktywów w procesie generowania zysku
• Ustalenie kryteriów porównywalności
• Przeprowadzenie procesu wyszukiwania danych transakcyjnych
• Korekta z tytułu specyficznych regulacji umowy licencyjnej

Podstawy teoretyczne metody RRFR

Relief From Royalty jest najczęściej stosowaną metodą wyceny aktualnie licencjonowanego lub możliwego do licencjonowania IP. Metoda RFR jest zgodna z ogólną definicją, uznającą wartość za sumę przyszłych pożytków. Metoda RFR jest zdefiniowana w standardach wyceny (IVS 210 Intangible Assets). Stosuje się ją w wycenie własności intelektualnej, w tym własności chronionej prawem własności przemysłowej oraz prawem autorskim.

Wycena polega zatem na opracowaniu racjonalnej prognozy oraz wartości bieżącej przyszłego strumienia opłat licencyjnych, których uniknie posiadacz IP. W kalkulacji wykorzystuje się rynkową stawkę opłat licencyjnych, zazwyczaj ustaloną metodą porównawczą.

W sytuacji odwrotnej, gdy celem jest ustalenie rynkowej stawki opłat licencyjnych, odwrócenie kalkulacji stosowanej w metodzie RFR jest  alternatywnym sposobem radzenia sobie z sytuacją opisaną w artykule „Metoda SEEM do ustalenia stawki opłat licencyjnych, gdy CTM zawodzi”.

W opisanej sytuacji znajdzie zastosowanie metoda Reverse RFR, w której odwracamy mechanizm metody RFR, a zmienną wynikową nie jest już wartość IP, lecz stawka opłat licencyjnych. Metodę RRFR można zastosować, pod warunkiem ustalenia wartości rynkowej IP na podstawie transakcji transferu praw własności do tego lub porównywalnego IP dokonanych pomiędzy niepowiązanymi podmiotami .

Warunki zastosowania i wzory matematyczne

RRFR to narzędzie z obszaru technik wyceny w rozumieniu prawa podatkowego w zakresie cen transferowych. Metodę stosuje się warunkowo do ustalenia lub weryfikacji stawki opłat licencyjnych , gdy:

• Wynik metody CTM w zakresie ustalenia stawki opłat licencyjnych wymaga dodatkowego uwiarygodnienia. Przykładowo, pozyskano niewielką liczbę transakcji licencyjnych lub są one słabo porównywalne.
• Wystąpił brak danych porównawczych z uwagi na unikalne cechy IP i/lub pola eksploatacji tego IP. Przykładowo:
  • Wyceniane IP posiada niski poziom gotowości rynkowej,
  • IP jest związane z unikalną technologią, produktem lub usługą,
  • Umowa licencyjna posiada specyficzne zapisy.

W metodzie RRFR używa się wzoru:

Oznaczenia:

V  Wartość rynkowa IP

q Mnożnik dynamiki zależny od CAGR i stopy dyskontowej d

Q Relacja wartości bieżącej Vb i wartości rezydualnej Vr (gdy IP posiada ograniczona zdolność do przynoszenia pożytków finansowych Vr = 0 i Q=1

n  Okres wiarygodnej prognozy lub okres eksploatacji IP

Ts_% Wskaźnik tarczy podatkowej

Tax_% Stopa podatku dochodowego

P Przychody w roku pierwszym

FCF Przychody opodatkowane,

V_b Wartość bieżąca opodatkowanych przychodów FCF,

V_r Wartość bieżąca wartości rezydualnej

R_v Wartość rezydualna wyliczona metodą renty wieczystej na bazie danych z ostatniego roku prognozy FCF

Przykład zastosowania RRFR

Przedmiotem licencji są prawa własności przemysłowej, które chronią nowe substancje czynne stosowane w dodatkach paszowych. Licencja na korzystanie z IP (marka + know-how + patenty) w obszarze suplementów diety i dodatków paszowych. Warunki informacyjne:

• Licencja pełna – wszystkie pola eksploatacji, długi okres korzystania, stawka opłaty licencyjnej naliczana w formie procentowej od przychodów.
• Brak danych historycznych: produkt wprowadza na rynek silny branżowo licencjobiorca, spółka z międzynarodowej grupy kapitałowej licencjodawcy.
• Grupa kapitałowa dotychczas nie była obecna na rynku dodatków paszowych dla zwierząt.
• W wyniku analizy zastosowania metody CTM na bazie pięciu  transakcji licencyjnych ustalono szeroki przedział stawek opłat licencyjnych od  3% do 12% z medianą 7%.

Uznano, że istnieje duże ryzyko ustalenia ceny transferowej na podstawie wyniku metody CTM. Postanowiono zweryfikować lub doprecyzować wynik przy użyciu alternatywnego podejścia (zastosowania techniki wyceny).

Dane źródłowe i wyliczenie

Wskaźniki finansowe i parametry transakcyjne pozyskano z baz danych finansowych i transakcyjnych. Wartości poszczególnych zmiennych modelu przyjęto w formie przedziałów na podstawie danych międzykwartylowych portfela podmiotów branżowych i transakcji porównywanych. Zastosowano model stochastyczny; kluczowe parametry modelu zaimplementowano jako zmienne losowe.

W tabeli i na wykresach rezultat przetworzenia 5000 scenariuszy.

Racjonalna ekonomicznie stawka opłat licencyjnych z 90% prawdopodobieństwem mieści się w przedziale od 3,9% do 6,3%. W węższym przedziale międzykwartylowym: od 4,5% do 5,4%, z medianą 4,9%.

Zastosowanie metody RRFR w podejściu dochodowym pozwoliło doprecyzować wynik metody CTM.

Pros & Cons zastosowania metody RRFR

Metoda RRFR ma zarówno mocne, jak i słabe strony.

Alternatywnie: „Metoda SEEM do ustalenia stawki opłat licencyjnych, gdy CTM zawodzi”, bazując na analogicznych źródłach danych, generuje zbliżone wyniki.